Wat een sympathiek vraaggesprek over de Oscarkansen van de Belgische film
Rundskop bij
Business News Radio had kunnen worden, liep gistermiddag uit op een discussie over de Nederlandse film in het algemeen die geen schoonheidsprijs won. Producent Jan van der Zanden (de Nederlandse co-producent van Rundskop) en acteur Frank Lammers schoven aan bij BNR om over film en de Oscars te praten. Ik kan nu wel helemaal uit de doeken doen wat er precies gebeurde, maar je moet het
hier zelf echt even beluisteren.
Een goede discussie is altijd de moeite waard, maar hier ging iets echt helemaal mis. En dat komt omdat de deelnemers - met uitzondering van Van der Zanden die beheerst en goed duidelijk maakte waar hij in gelooft - gewoon slecht beslagen ten ijs kwamen. Laat me de dingen waar ik me aan stoorde even op een rij zetten.
Ik neem het presentator Ruud Hendriks niet kwalijk dat hij al vrij snel over de Oscarnominatie van Rundskop heenstapte en naar het onderwerp filmproductie in Nederland toewilde, maar hij had het gesprek natuurlijk nooit zo moeten openen. Hij begon namelijk met de zinssnede dat Nederland, net als in de afgelopen jaren, wéér geen Oscarnominatie had ontvangen. Dat klopt weliswaar (de laatste keer was volgens mij in 2003 met De tweeling), maar door het zo te brengen plaats je de Nederlandse film direct in een hoek die hij niet verdient. Het gaat namelijk goed met die Nederlandse film, getuige het imposante marktaandeel van 22% het afgelopen jaar (ik weet ook dat dat beeld te nuanceren valt, maar toch). Die toonzetting bepaalde in ieder geval de rest van het gesprek dat alleen maar leek te gaan over de matige kwaliteit Nederlandse film, terwijl dat gewoon niet zo is.
Maar ook Frank Lammers deed een duit in het zakje. Hij legde de schuld van het achterblijven van de bezoekcijfers van bepaalde films bij de bioscoopexploitanten. Dat mag hij vinden, maar je kunt niet beweren dat het marktleider Pathé, omdat het een Frans bedrijf is, 'geen klap interesseert wat er met de Nederlandse film gebeurt'. Dat je het niet altijd eens hoeft te zijn met de keuzes van Pathé, spreekt voor zich, maar Lammers opmerking is natuurlijk onzin. Pathé is een commercieel bedrijf dat commerciële overwegingen maakt. In een tijd dat bezoekers aangeven graag naar Nederlandse films te gaan, gaat Pathé die films echt niet uit de weg. Ook de films niet die Lammers als origineel kwalificeert. Pathé maakt alleen de afweging waar ze het meeste geld mee kunnen verdienen.
Hoewel we kunnen stellen dat de hoeveelheid films die worden uitgebracht in Nederland en het aantal filmzalen waarop ze moeten worden vertoond niet echt in evenwicht zijn, doet de opmerking van Lammers geen recht aan het goede en bijzondere circuit van filmhuizen in ons land. Die geven 'originele' films wel degelijk een podium (voor zover je vind dat bioscopen dat niet doen). Je kunt alleen niet verwachten dat een film dan eventjes 500.000 bezoekers trekt, zoals Rundskop (in bioscopen) in België deed.
Maar ja, dat laat zich natuurlijk ook slecht uitleggen aan presentatoren die duidelijk niet weten hoe de Nederlandse filmmarkt in elkaar steekt en zich wat dat betreft ook niet hadden voorbereid. Dat bleek onder meer uit het feit dat presentator Ruud Hendriks de film Rundskop niet had gezien (Nachtrit met Frank Lammers daarentegen weer wel), maar nog meer toen gastpresentator Victor Mion geen voorbeelden kon noemen van Nederlandse films die dankzij social media een succes zijn geworden toen hem daar door Jan van der Zanden naar werd gevraagd. Dat was natuurlijk een blunder van jewelste.
Ook ik geloof heilig in de invloed van social media en denk dat filmmarketing als gevolg daarvan nog flink zal veranderen, maar je kunt niet beweren dat marketing nog nooit zo goedkoop is geweest en daar dan geen voorbeelden van kunnen noemen.
Het was overduidelijk een gesprek van mensen die elkaars wereld niet kennen en met korte, te vaak, simplistische opmerkingen stelling namen. Het aloude medium radio, dat in dit geval ook niet aan vervlakking kon ontsnappen, verdient betere discussies.
En als ik dan, in lijn met de komende Oscarshow, toch een prijs moet uitreiken, dan gaat die naar producent Jan van der Zanden. Hij was de enige die zijn hoofd koel hield en met opvallend weinig woorden heel duidelijk wist te maken dat de kwaliteit van de Nederlandse film alleen gewaarborgd kan blijven als de overheid bereid is een taxshelter in het leven te roepen die uiteindelijk meer geld zal opleveren. Kijk, dat zou pas zaken doen zijn...
